Jeśli różne zaburzenia dopiero kształtującej się (u młodzieży) lub ukształtowanej już (u dorosłych) osobowości, stają się przyczynami patologicznego funkcjonowania, rozpaczy i cierpienia człowieka oraz jego otoczenia.

Zaburzenia osobowości mają charakter przewlekły, trwający  przez długi okres życia człowieka – najczęściej od dzieciństwie lub adolescencji do okresu dorosłości, z różnym nasileniem i remisją objawów. Przejawiają się głównie w patologicznym zachowaniu i/lub przeżywaniu. Ujawnia się to w zakresie poznawczym (postrzeganie siebie i otoczenia, zaburzenia myślenia, pamięci, uwagi), afektywnym (zaburzenie przeżywanych emocji i uczuć), interpersonalnym (niewłaściwe relacje międzyludzkie) oraz w zakresie kontroli impulsów (zaburzenia obsesyjno-kmplusywne, także kleptomania, piromania, patologiczny hazard).

Zachowania osób z zaburzeniami osobowości, dostrzegane przez osoby z zewnątrz, opisywane są jako: znacznie dysharmonijne, nieznośne, ekscentryczne  i niezrozumiałe. Niekiedy odznaczają się one dramatycznością, emocjonalnością i zupełnym lekceważeniem wywoływanych konsekwencji. Mogą również charakteryzować się sporym napięciem, lękiem, i przerażeniem. Prowadzą niekiedy do poniżania innych osób lub nadmiernego uzależniania swojego życia od innych, bądź też do całkowitego wycofania i unikania kontaktów międzyludzkich. Z powodu  ekstremalnych, antyspołecznych i nieetycznych zachowań często niemożliwe staje się nawiązywanie, przez osoby z zaburzeniem osobowości, nowych relacji międzyludzkich oraz podtrzymywanie dotychczasowych, bliskich kontaktów interpersonalnych. Sztywność przyjętych zachowań powoduje pogorszenie kontaktu ze światem, a tym samym niewłaściwe funkcjonowanie rodzinne, społeczne i zawodowe. Poważnie upośledzając wybrane aspekty codziennego funkcjonowania wywołują równoczesne, ogromne cierpienie, a nawet stany rozpaczy człowieka i osób z jego otoczenia.

             Opisywane tu przypadki dotyczą wyłącznie zaburzeń osobowości, które nie są efektem organicznego uszkodzenia mózgu, ani też choroby psychicznej. Bardzo często współwystępują one i  powiązane bywają z zaburzeniami lękowymi, w postaci różnych fobii lub natręctw.

             Do omawianych zaburzeń osobowości należą m.in.: zaburzenia paranoiczne, schizoidalne i schizotypowe; zaburzenia typu: histrionicznego, narcystycznego, antyspołecznego i z pogranicza (borderline) oraz zaburzenia unikające, zależne i obsesyjno-kompulsywne