Gdy własne możliwości i zasoby nie pozwalają na prawidłowe realizowanie codziennych zadań, stawianych człowiekowi przez społeczeństwo oraz wynikających z osobistych celów życiowych.
Każdego dnia w życiu człowieka pojawiają się coraz to nowe wymagania i oczekiwania. Ich autorami staje się bardzo szerokie grono ludzi: przełożeni, rodzina, przyjaciele i znajomi, ale również sąsiad, lekarz czy przypadkowo spotkany, obcy człowiek. Także sam człowiek, wytyczając sobie cele życiowe (te małe – codzienne i te duże – na wiele miesięcy i lat, a niekiedy nawet na całe życie), nakłada na siebie obowiązek ich realizacji.
Niekiedy jednak zdarza się tak, że osobiste możliwości i zasoby człowieka przestają być wystarczające do realizacji wyznaczonych zadań i celów. Do zasobów tych zalicza się m.in. wiedzę i umiejętności jednostki, zasób jej sił fizycznych i psychicznych, stan zdrowia, a także własne poglądy i przekonania, czy nawet temperament i osobowość. Kryzys sytuacyjny zaczyna narastać wówczas, gdy subiektywne, wewnętrzne priorytety jednostki pozostają w rozbieżności z tym, czego oczekuje od niego otoczenie, czyli z zewnętrznymi wymaganiami społecznymi. Do takich kryzysów sytuacyjnych zalicza się m.in. utratę zdrowia swojego lub bliskiej osoby, śmierć członka rodziny, wypadki i kataklizmy, a także akty przemocy, czy konflikty międzyludzkie.
Ponadto egzystencja człowieka ograniczana jest również przez tzw. kryzysy rozwojowe. Te z kolei cechuje brak umiejętności i zdolności człowieka do radzenia sobie z zadaniami, stawianymi odpowiednio do danego etapu rozwojowego, w którym aktualnie się znajduje. Nierozwiązane problemy blokują w tym wypadku nie tylko dalszy rozwój człowieka ale co gorsze, mogą nawet powodować jego regres do wcześniejszych faz rozwojowych.
Nierozwiązane kryzysy rodzą z kolei liczne patologie i zaburzenia, co uniemożliwia codzienne, normalne funkcjonowanie człowieka w środowisku, w pracy, w rodzinie. Człowiek czując się winny, pokrzywdzony i upokorzony coraz bardziej izoluje się od ludzi, zamyka się w sobie, przyjmując postawę bierności, wycofania i ucieczki. Niekiedy natomiast jego bezradność i frustracja przybiera natomiast formę agresji i przemocy wobec innych.
W takich sytuacjach należy jak najszybciej sięgnąć po profesjonalną pomoc psychologa, który pomoże człowiekowi odnaleźć jego miejsce i pozycję w życiu, nauczy go właściwego postrzegania i oceny własnej osoby oraz otaczającego świata, a także integracji osobistego systemu wartości i potrzeb z obiektywnymi oczekiwaniami społecznymi.